Radiasiýa sebäpli içege fibrozy garyn we çanak boşlugy radioterapiýasyndan soň uzak wagtlap diri galanlarda ýygy duş gelýän kynçylykdyr. Häzirki wagtda radiasiýa sebäpli içege fibrozyny bejermegiň kliniki taýdan elýeterli usuly ýok. Barlaglar nikotinamid mononukleotidiniň (NMN) içege florasyny kadalaşdyrmak mümkinçiliginiň bardygyny görkezdi. Içege florasy adamyň içegelerinde adaty mikroorganizm bolup, adamyň ösüşi we ösüşi üçin zerur bolan dürli iýmit maddalaryny sintezläp bilýär. Içege florasy deňagramlylygy bozulandan soň, dürli kesellere sebäp bolar.
Ýakynda Hytaýyň lukmançylyk ylymlary akademiýasy we Pekin bileleşiginiň lukmançylyk kolleji “International Journal of Radiation Biology” žurnalynda ylmy-barlag netijelerini çap etdiler, olarda NMN-iň içege florasyny kadalaşdyrmak arkaly radiasiýa sebäpli döreýän içege fibrozyny azaldyp biljekdigi görkezildi.
Ilki bilen, ylmy topar syçanlary gözegçilik toparyna, NMN toparyna, IR toparyna we NMNIR toparyna böldi we IR toparyna we NMNIR toparyna 15 Gy garyn şöhlelendirdi. Şol bir wagtyň özünde, NMN toparyna we NMNIR toparyna gündelik 300 mg/kg dozada NMN goşundysy berildi. Ony belli bir wagtlap kabul edenden soň, syçanlaryň najasyny, içege mikroflorasyny we ýogyn içegäniň markerlerini anyklamak arkaly deňeşdirme netijeleri aşakdakylary görkezdi:
1. NMN radiasiýa sebäpli bozulan içege florasynyň düzümini we işini dikeldip bilýär.
IÇEG florasynyň IR topary bilen NMNIR toparynyň arasyndaky anyklanyşyny deňeşdirmek arkaly, IR topar syçanlarynyň zyýanly içege florasynyň, mysal üçin, Lactobacillus du, Bacillus faecalis we ş.m. mukdaryny artdyrandygy anyklandy. Geň galdyryjy zat, NMNIR topar syçanlary IÇEG florasynyň dürlüligini üýtgedip, IÇEG florasynyň AKK bakteriýalary ýaly peýdaly içege florasynyň mukdaryny artdyrdy. Tejribeler IÇEG florasynyň radiasiýa sebäpli deňagramlylygy bozulan düzümini we funksiýasyny dikeldip bilýändigini görkezýär.
2. NMN radiasiýa sebäpli döreýän içege fibrozyny ýeňilleşdirýär
Radiasiýa sezewar bolan syçanlarda aSMA (Fibroz Markeri) derejesi ep-esli ýokarlandy. NMN goşundysyndan soň, diňe bir aSMA markeriniň derejesi ep-esli pese gaçmady, eýsem içege fibrozyny ösdürýän TGF-b iltihaplanma faktory hem ep-esli pese gaçdy, bu bolsa NMN goşundysynyň radiasiýa sebäpli içege fibrozyny azaldyp biljekdigini görkezýär.
(1-nji surat. NMN bejergisi radiasiýa sebäpli döreýän içege fibrozyny azaldýar)
Elektron önümleriniň giňden ýaýramagynyň fonunda radiasiýa adamlaryň işine we durmuşyna, esasanam içege florasyna uzak wagtlap barha täsir edýär. NMN içege saglygyna güýçli gorag täsirini ýetirýär. Bu täsir diňe bir madda ýa-da belli bir ýol arkaly däl, eýsem içege işiniň durnuklylygyny dürli ugurlardan we ugurlardan goldamak üçin floranyň paýlanyş gurluşyny düzgünleşdirmek arkaly hem amala aşyrylýar, bu bolsa NMN-iň dürli peýdalary üçin möhüm salgylanma bolup hyzmat edýär.
Salgylanmalar:
Siaotong Zhao, Kaihua Ji, Manman Zhangang, Hao Huang, Feng Wang, Liang Liu we Çiang Liu (2022): NMN içege mikrobiotasyny modulirlemek arkaly radiasiýa täsir edýän içege fibrozyny ýeňilleşdirýär, Halkara radiasiýa biologiýasy Journalurnaly, DOI: 10.1080 / 09553002.2023.2145029
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 8-nji dekabry